Эсингизда бўлса ўтган галги мақолаларимизда Қашқадарё вилояти Китоб тумани тоғ этагида жойлашган Хўжаилмкони қишлоғида қад ростлаган қадимий чинор ва Хўжаги Имканагий зиёратгоҳи ҳақида ҳикоя қилган эдик. Бу галги мақоламиз эса ушбу қишлоқ одамларининг қадимий усулда коризлар орқали қишлоққа сув олиб келиб деҳқончилик ва боғдорчилик қилиш сирлари ҳақида.

Хўш, аслида кориз ўзи нима? Маълумотларга кўра, кориз (форсча) — ер ости сувларини йиғиш ва уларни ер юзасига чиқариш учун қуриладиган ер ости иншооти бўлиб, аҳолини сув билан таъминлаш, ерларни суғоришда қўлланилган. Кориз Яқин Шарқ, Жануби-Шарқий Осиёда кенг тарқалган. Ўрта Осиёнинг тоғли ва тоғ олди ҳудудларида учрайди. Масалан, Туркманистоннинг Ашхобод шаҳри яқинида чуқурлиги 100 метр, сув сарфи 150- 225 л/с. Ўзбекистоннинг Бухоро, Самарқанд, Навоий вилоятларида 200 га яқин кориз қазилган. 20-асрнинг 20-йилларига қадар Ўрта Осиёда кориз сувларидан экинларни суғоришда фойдаланилган.

Кориз кавлаш ер ости сувлари сатҳида рўй берадиган ўзгаришлар ва жой рельефидаги нишабликни аниқ белгилашни талаб этган. Бу махсус асбоблар (астролябия, ватерпас) воситасида амалга оширилган. Кориз трассаси белгилаб чиқилгач, шу трасса бўйлаб ҳар 5 - 40 метрда қудуқлар ковланган. Қудуқларнинг чуқурлиги 14 - 15 метрдан баъзан 60 - 70 метргача борган. Қудуқлар сувли қатламга туташадиган лаҳим (туннель) орқали бир-бирига бирлаштирилган. Лаҳимнинг баландлиги 1,5 метр, эни 1 метр бўлиб, деворлари ёғоч ёки тошлар билан мустаҳкамланган. Узунлиги жой нишаблигига қараб бир неча километргача чўзилган.

Масалан, Нурота (Навоий вилояти)даги “Мастон” номли коризнинг 280 та қудуғи бўлиб, бош қудуғининг чуқурлиги 14 метр ва лаҳимнинг узунлиги 3 километр бўлган. Кориз қурилиши даврида бу қудуқлар тупроқ-шағални чиқариб ташлашга, коризни ишлатиш даврида эса кузатиш (назорат), тиклаш, тузатиш ва ҳаво алмаштириш учун хизмат қилади. Хўжаилмкони қишлоғининг шарқий қисмида 13 та қудуқни ер остидан бирлаштириб қазиб ўтказилган, қишлоқ аҳолисини булоқ суви билан таъминлаб турадиган кориздан бугунги кунда ҳам фойдаланилмоқда. Қишлоқ оқсоқолларининг таъкидлашича, қудуқлар қадимий бўлиб, Хўжаилмкони қишлоғининг вужудга келиш тарихи билан боғлиқ.

– Ушбу коризлардан бугунги кунгача фойдаланиб келамиз, – дейди Маҳмуд бобо Қодиров. – Қазилган даври ота-боболаримизнинг айтишига қараганда темурийлар даврига бориб тақалади. Ҳар йили ҳашар йўли билан тозалаймиз. Коризга сув қарийб ярим километр узоқликдаги чашмадан тортиб келинган. Аҳамиятли томони кориздан келаётган сув қишин-ёзин бир хил ҳароратда бўлади. Яхлаб ҳам кетмайди, қизиб ҳам. Бу сувдан ичимлик суви сифатида ҳам фойдаланса бўлади.

Маълумки, бир қатор Шарқ мамлакатлари, жумладан, Ўрта Осиёда қишлоқ хўжалиги ривожида сунъий суғоришнинг аҳамияти катта бўлган. Сунъий суғоришнинг энг оммавий турларидан бири коризлар ёрдамида суғориш, яъни ер ости ёки дарё, булоқ сувини ер ости каналлари орқали оқизишдир. Фотомухбир ҳамроҳлигида коризга қуйиладиган чашма томон отландик. Баланд-баланд тепаликлар. Ҳар 30-40 метрда битта қудуқ бор. Ниҳоят қудуқлар тугагач бетон ариқ бошланди. Чашмадан чиқаётган сув аҳоли томонидан шу ергача бетон ариқларда олиб келинган. У ёғи тепалик бўлгани учун ер ости туннеллари (кориз) қазилган. Ниҳоят чашманинг бошланиш нуқтасига етиб келдик. Зилолдек тиниқ булоқ суви маҳобатли тошлар орасида жимирлаганча сизиб чиқиб турибди. Сув шу қадар тиниқки, ичида сузиб юрган балиқлар яққол кўзга ташланади. Чашманинг ўнг томони чуқур жарлик. Афтидан илгари чашма суви шу жарликка оққан. Кейинчалик маҳаллий аҳоли томонидан тоғ ён бағри бўйлаб ариқ орқали чашма сувининг йўналиши ўзгартирилган ва қишлоққа тортиб кетилган. Бу каби маҳорат билан қазилган коризлар ота-боболаримизнинг миробликда нақадар тажрибали бўлганлигидан далолат беради.

Мамлакатимизда бугунги кунга қадар фойдаланишдан тўхтамаган ягона кориз ҳам шу бўлса керак.

Ўлмас Баротов,

  O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 30-apreldagi “Ichki turizm xizmatlarini diverfikatsiya qilishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-232-sonli qarorining 1-ilovasi 25-bandiga binoan,
- hududlarda turizm axborot markazlarini tashkil etish; 
- mamlakatdagi axborot markazlarini turizm salohiyatini namoyish etuvchi targ‘ibot materiallari bilan ta’minlash;
- targ‘ibotga doir barcha choralarni amalga oshirish vazifasi belgilangan.
       Shuni ko‘zda tutgan holda,  bosh boshqarma tomonidan Andijonning sayyohlar ko‘p tashrif buyuradigan qator obyektlari, xususan, Andijon temir yo‘l vokzali axborot markazi mamlakatimiz va viloyat turizm salohiyatini targ‘ib qiluvchi bir qator targ‘ibot materiallari bilan  ta’minlandi.

Самарқандда ўтказилган VI Халқаро Конгресси иштирокчилари Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг бевосита ташаббуси билан, мамлакатда маънавий-маърифий соҳада туб ўзгаришларни амалга оширилаётганини эътироф этишди.

Олимлар гуманитар фан ва маданият соҳасида кенг кўламли тадбирлар ташкил этилаётгани ва амалга оширилаётгани, давлат музейлари фаолияти бўйича 10 йиллик (2017-2027) Давлат дастури қабул қилинганини алоҳида таъкидлашди.

Самарқандда шу йилнинг ўзида 7 та янги музей ташкил этилган. Айниқса, «Ипак йўли» Халқаро туризм университети очилгани урғуланди.

Ўзбекистон ЮНЕСКОнинг номоддий маданий меросни муҳофаза қилиш бўйича қўмитасига аъзо этиб сайлангани яна улкан ютуқлардан бири. 

Бутунжаҳон жамиятининг олти йиллик фаолияти давомида «Ўзбекистон маданий мероси» эксклюзив халқаро туркумининг 60 та жилди нашр этилди. Маълумот учун: Конгресс ишида 350 дан ортиқ киши қатнашди. Булар: номлари жаҳонга машҳур шарқшунос-олимлар, 6 нафар халқаро ташкилотлар раҳбарлари, 50 нафар таниқли халқаро музейлар директорлари, 15 нафар академиклар, 25 нафар профессорлар, 22 нафар фан докторлари, музей ходимлари, маданият ва санъатни ёритиш соҳасида фаолият юритаётган ОАВ вакиллари ва Ўзбекистоннинг маданий меросини асраб-авайлаш ва ўрганиш масалалари билан қизиқувчи медиа вакилларидир.

Buxoro shahrida 2022 yil yakuniga qadar, umumiy ovqatlanish uchun mo‘ljallangan, 1250 o‘rinli, milliy hamda yevropacha uslubda ochiq terrasalar tashkil etilishi rejalashtirilgan.

По инициативе Министерства туризма и культурного наследия начался второй этап  пленэра  под девизом «Самаркандский дух» в пространстве ШОС.

36 талантливых художников из Ирана, Пакистана, России, Таджикистана, Киргизии и других стран 8 августа прибыли в Самарканд. В первые два дня мастера кисти познакомятся с достопримечательностями Самарканда.

До 18 августа художники будут творить на исторических объектах и в студии Международного университета туризма и культурного наследия «Шёлковый путь».

Основная цель участников пленэра воплотить в  своих работах материальную и духовную культуру узбекского народа.

28-iyul kuni O‘zbekiston Respublikasi Turizm va madaniy meros vazirligi binosida “Milliy PR-markazi” DUK direktori D.M. Samandarova va “ECM Spectrum” kompaniyasi direktori S.R. Alimov o‘rtasida memorandum imzolandi.

Memorandum doirasida O‘zbekiston Respublikasi hududida turizm, logistika, transport infratuzilmasini rivojlantirish, bosh rejalashtirish asosida sayyohlik hududlarini rivojlantirishga qaratilgan qo‘shma loyihalarni, shuningdek, hududdagi madaniy meros obyektlarini redevelopment (qayta ta’mirlash) va zamonaviy foydalanishga moslashtirish bo‘yicha loyihalarni amalga oshirish nazarda tutilgan.

So‘nggi yillarda ECM Spectrum O‘zbekistonning turizm sohasidagi rivojlanishini katta ishtiyoq bilan kuzatib bormoqda. Turistlar oqimining ortishi, mamlakat iqtisodiyotining jadal rivojlanish sur’atlari va boshqa ijobiy omillar ECM Spectrum kompaniyasining O‘zbekiston Hukumati tomonidan sayyohlarga qulay shart-sharoitlar yaratish sohasida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli ishlarda ishtirok etishga intilishiga ta’sir qildi.

ECM Spectrum ko‘p yillik xalqaro tajribani inobatga olgan holda O‘zbekistonning turizm sohasidagi rivojlanishini katta ishtiyoq bilan kuzatmoqda. 

Ma’lumot uchun: ECM Spectrum – Berlinda ofisiga ega bo‘lgan Yevropa injiniring kompaniyasi bo‘lib, u Germaniya, Sharqiy Yevropa, Markaziy Osiyo va bir qator MDH davlatlarida xalqaro darajadagi xizmatlar ko‘rsatib, sanoat, infratuzilma va ko‘chmas mulk sohasida zamonaviy loyihalarni amalga oshirishda ishtirok etadi.

Uchrashuv ishtirokchilarining hamkorligi mamlakatimizning turizm sohasi va madaniy merosini rivojlantirishga samarali ta’sir ko‘rsatadi.

Қурбон ҳайити байрамидаги дам олиш кунларида Фарғона туманидаги Шоҳимардон қишлоғи юртдошларимиз билан жуда гавжум бўлди.

Сўлим табиат қўйнида минглаб дам олувчилар ҳордиқ чиқарди. Айни кунларда бу манзилга саёҳат қилувчиларнинг сони янада кўпаймоқда. Фарғона вилоятида бу йил ички туризмни ривожлантириш мақсадида 1 миллион 100 мингдан зиёд, шунингдек, 300 минг нафардан ортиқ хорижлик сайёҳларни жалб этиш режалаштирилган. Айни жараёнда туризм инфратузилмасини яхшилаш, янги туристик маршрутлар очиш, туризм объектлари “йўл харита”ларини ишлаб чиқиш, тарихий-маданий, табиат ёдгорликлари бўйича қизиқарли ахборотномалар тайёрлаш мақсадида кенг кўламли ишлар олиб борилмоқда.  

Шу кунларда Фарғона вилояти ҳокимлиги ташаббуси билан Фарғона – Қадамжой – Шоҳимардон сайёҳлик йўналиши ташкил этилмоқда. Бунда Шоҳимардон ва Ёрдон қишлоқлари ҳамда қўшни Қирғизистоннинг Қадамжой туманидаги пурвиқор тоғлар, ўрмонлар, соя-салқин дам олиш масканлари бўйлаб 3, 5 ва 7 кунлик мароқли саёҳатлар уюштирилади.  

Оммавий ахборот воситалари вакиллари ва блогерлар учун ташкил этилган пресс-турда ушбу йўналишдаги ишлар хусусида маълумот берилди.  

– Жорий йилнинг ўтган даврида вилоятга қарийб 600 минг нафар маҳаллий, 75 мингга яқин хорижлик сайёҳлар ташриф буюрди ва бу рақамлар Фарғонада туризм истиқболли соҳа эканлигидан далолат беради, – дейди Фарғона вилояти ҳокими ўринбосари – туризм ва маданий мерос бош бошқармаси бошлиғи Хуршид Аҳмедов. 

Пресс-тур давомида фарғоналик журналист ва блогерлар Шоҳимардон ҳамда Ёрдон қишлоқларидан сўнг Қадамжой тумани сўлим масканларида бўлиб, қирғиз миллий таомлари, қадрият, анъаналари билан яқиндан танишди. Қирғизистонда фаолият кўрсатаётган ҳамкасблари билан туризм соҳасида ҳамкорлик қилиш бўйича ўзаро тажриба алмашилди.  

М.Сулаймонов, ЎзА

O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi huzuridagi O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligining 2022-yil 13-iyuldagi 05-1436-son qaroriga binoan O‘z DSt ISO 17679:2022 (ISO 17679:2016, IDT) “Turizm va yondosh xizmatlar. Sogʻlomlashtiruvchi spa kurort. Xizmatlarga doir talablar” davlat standarti tasdiqlandi.

Mazkur standart sog‘lomlashtiruvchi spa-kurort xizmatlariga, asosiy yordamchi jarayonlarga va mijozga ko‘rsatiladigan xizmatlar sifatiga doir talablarni belgilaydi.

Ushbu standartdan barcha turdagi va o‘lchamdagi sog‘lomlashtiruvchi spa-kurortlari, hatto ular boshqa faoliyatning bir qismi bo‘lsa ham (masalan, joylashtirish vositalari, fitnes markazlari va kasalxonalar) foydalanishi mumkin.

Ta'kidlash kerakki, mazkur standart O‘zbekiston turizm infratuzilmasini yanada rivojlantirish hamda tashrif buyuruvchilar orasida sog‘lomlashtiruvchi spa-kurorti mijozlari dam olishi, osoyishta fikr yuritishi, tanani, ongni va ruhni jonlantirishi orqali sog‘liqlarini mustahkamlashlari uchun sharoit yaratish maqsadida ishlab chiqildi.

Пойтахтимизда сўлим гўшалар сони яна биттага кўпайди. Афросиёб кўчасида “Космонавтлар сайилгоҳи” барпо этилди. У ерда ички ишлар органларининг китобхон оиласи тасвирланган ҳайкал ўрнатилди.
Ушбу ёдгорлик мажмуасининг очилиш маросими бўлиб ўтди. Унда ички ишлар органлари ходимлари, Республика Маънавият ва маърифат маркази раҳбари Минҳожиддин Ҳожиматов, Қорақалпоғистон халқ шоири, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими Рустам Мусурмон, Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси директори ўринбосари Насиба Холдорова ва бошқалар қатнашди. 

Мазкур ижод намунаси Ўзбекистон Бадиий академиясининг истеъдодли ҳайкалтарошлари томонидан ишланган.

Д.Маматова, ЎзА

Сурхондарё вилоятидаги Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг "Сурхон" давлат қўриқхонаси Шеробод тумани Кўҳитанг тоғ ёнбағрида жойлашган.

Жазирама ёз тафти теварак-атрофни чўғдек қиздираётган шу кунларда ҳам яшил макон ўзининг салқин, ёқимли ҳавоси, муздек зилол сувлари, ранг-баранг ўсимлик ва ҳайвонат дунёси билан ҳар қандай инсонни ўзига мафтун этади. 

23 минг 802 гектар майдонга эга қўриқхонанинг 12 минг 239 гектардан ортиғи турфа яшил бойлик билан бурканган. Денгиз сатҳидан 850 метрдан 3 минг 137 метргача баландликдаги ҳудудда 900 дан зиёд турдаги ўсимликни учратиш мумкин. 
 

Prezidentimiz tashabbusi bilan Buxoro shahrida joriy yilning 21-24 may kunlari “Xalqaro zardo‘zlik va zargarlik” hamda “Kashtado‘zlik san’ati” xalqaro festivallari o‘tkazildi. Ushbu tadbirlarda 58 ta davlatdan 220 nafardan ortiq xorijiy mehmonlar, 38 ta davlatdan 130 nafardan ziyod xorijiy usta-hunarmandlar hamda respublikamizning barcha hududlaridan 300 nafardan ortiq mahalliy zardo‘z, kashtado‘z, zargar va hunarmandlar qatnashdi.

E’tiborli tomoni, xorijiy sayyohlar tomonidan ularning deklaratsiyalariga asoslanib aytadigan bo‘lsak, 15,6 kilogramm kumush va 4,8 kilogramm miqdorda oltindan yasalgan taqinchoqlar xarid qilingan. Bu o‘rtacha 284,5 ming AQSH dollari yoki 3,2 milliard so‘m foyda olib kelgan. Biz bejizga ushbu raqamlar bilan mulohazalarimizni boshlamadik. Sababi, ushbu festival Buxoroda servis va maishiy xizmat ko‘rsatish yo‘nalishlari imkoniyatini yana bir bor amalda namoyish qildi. 

Ma’lumot uchun, 2022 yil 1 iyun holatida jami 1 ming 256 nafar mahalliy va 42 ming 589 nafar (o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 2,7 baravar ko‘p) xorijiy sayyohlar tashrif buyurgan. Ular uchun yaratilgan infratuzilmaning sifat jihatidan yuqori ekanligi oqimni yanada kengaytirmoqda. Davlatimiz rahbarining 2022 yil 27 yanvardagi “Xizmatlar sohasini jadal rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi qaroriga asosan umumiy qiymati 2 110,3 milliard so‘mlik 697 ta loyihani amalga oshirish belgilangan. Bu 9 ming 882 ta ish o‘rni yaratish imkonini beradi. 
Mazkur qarorga asosan joriy yilda xizmatlar hajmini 1,5 baravarga oshirish bo‘yicha aniq manzilli dastur ishlab chiqilgani ayni yo‘nalishning rivoji uchun keng yo‘l ochmoqda. Buxoro shahri iqtisodiyoti o‘sishini ta’minlaydigan asosiy drayveri ham bu – xizmat ko‘rsatish va servis sohasidir.

–Ko‘hna va boqiy Buxoroning eski shahar qismida zamonaviy servis xizmatlarini ko‘rsatuvchi maskanlar, joylar ko‘payib bormoqda, – deydi Buxoro shahridagi “Imom Buxoriy” mahalla fuqarolar yig‘ini faoli Muhsina Shoymardonova. – Necha yillar oldin Buxoroda sanoqli sayyohlarni kuzatish mumkin edi. Bugun erta tongdan kechgacha Buxoro ko‘chalarini kezsangiz guruh-guruh bo‘lib yurgan mahalliy va xorijiy sayyohlarga ko‘zingiz tushadi. Ular Buxoroning diqqatga sazovor joylarida bo‘lib, ziyoratlar qilishadi. Obidalarni tomosha qilib ma’naviy ozuqa olishadi. Mahalla fuqarolar yig‘inida faolman. Faqat nazorat qilib, tahlil qilaman. Juda ko‘p davlatlarda bo‘lganman. Havas qilardim. Bizda ham shu kunlar kelarmikan, deb. Hozir esa guvoh bo‘lib turibman. Biz ulardan ham o‘zib ketibmiz. Tinch yurtimiz, musaffo osmonimizga ko‘z tegmasin. Yaratilgan imkoniyatlardan nainki biz balki, chet elliklar ham foydalanmoqda.

Ma’lumotlarga ko‘ra, ayni vaqtda shaharda turizm yo‘nalishidagi umumiy qiymati 870 milliard so‘mlik, shundan 71,9 milliard so‘m tijorat banki krediti va 25,8 million AQSH dollari miqdoridagi xorijiy investitsiya hisobiga 33 ta mehmonxona tashkil etish va 642 ta ish o‘rni yaratish ham eng ustuvor vazifalardan sanaladi. Qolaversa, qiymati 1 trillion 56,6 milliard so‘mlik 11 ta yirik xizmat ko‘rsatish loyihalari hisobidan 6 ming 225 nafar aholining bandligi ta’minlanadi. Albatta bugun Buxoro shahrida istiqomat qilayotgan yurtdoshlarimiz mazkur ishlar natijasini o‘z hayotlarida yaqqol his qilmoqda. Bo‘layotgan o‘zgarishlar barchani birdek yaratuvchanlikka, yangi loyihalarni amaliyotga tatbiq qilishga chorlamoqda.

– Buxoroga ilk kelishim,  – deydi rossiyalik sayyoh Yuliya Babkina. – Kun davomida shahardagi diqqatga sazovor joylarni tomosha qildim. Kechki payt o‘ziga xos manzara kasb etadigan Minorai Kalon, Poyi Kalon ansambli oldidagi terassada ovqatlanib shaharni kuzatdim. Bu menga o‘zgacha zavq bag‘ishladi. Xizmat ko‘rsatish, ovqatlanish, mehmonxonalar umuman barcha-barchasi a’lo darajada. Kutganimdan ham yaxshiroq sharoitlar muhayyo qilinganiga guvoh bo‘ldim. Ko‘rganlarimni yurtimga borib targ‘ib qilaman. Hamyurtlarim ham bu maftunkor yurtni ko‘rishlari kerak. Ayniqsa, ularga Buxoroda pishiriladigan buxorocha osh haqida to‘lqinlanib gapirishim aniq. Menga buxoroliklar juda ham yoqdi.

– Yurtingizga Fransiyadan do‘stlarimiz bilan keldik, – deydi fransiyalik sayyoh Hyugo Tanel. – Bu yerdagi masjid, madrasa, tarixiy obidalar, muzeylarni tomosha qildik. Ochig‘ini aytaman. Buxoroni yaxshi ko‘rib qoldim. Bunday toza va go‘zal shaharlar dunyoda kam uchrasa kerak. Ayniqsa, odamlarning ochiq chehrasi, mehmondo‘stligi bizga juda yoqdi. Servis xizmatlar, turistlar uchun yaratilgan sharoitlardan mamnunmiz. Barchasiga gap yo‘q. Shunchaki ertaknamo shaharga tushib qolgandek o‘zimizni his qilyapmiz. 

Mahalliy aholi va xorijiy sayyohlarning madaniy hordiq olishi, shuningdek, ko‘ngilochar xizmatlardan bahramand bo‘lishini tashkil qilish orqali eski shahar qismida tashkil etilgan qulay infratuzilma hozirda xalqimizning kayfiyatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatmoqda. O‘z-o‘zidan ushbu hududda xizmatlar soni va sifati ham yaxshilanmoqda. 

Sherobod tumani hududidagi Qizilolma qishlog‘idan Surxon davlat qoʻriqxonasi hududida joylashgan “Zarautsoy qoyatosh suratlari” ning qoʻriqlanma hududigacha 4 kmlik nosoz yo‘l ta’miri mahalliy va xorijiy sayyohlar tashrifi uchun mahalliy tadbirkor tomonidan amalga oshirilmoqda.

Hozirgi kunda ushbu hududda ziyorat va ekologik turizmni tashkil qilish uchun zarur infratuzilmani yaratishga investorlarni jalb qilish choralari koʻrilib, investorlar tomonidan ushbu hududda yengil konstruktsiyali jihozlardan turizm infratuzilma (oʻtov lagerlari majmuasi, ekouylar majmuasi hamda chodirli lagerlar va boshqalar) obyektlarini tashkil etish yuzasidan takliflar bildirilmoqda. Kelgusida Surxon davlat qoʻriqxonasi qoʻriqlanma hududida Zarautsoy ekoturizm maskani bunyod etilishi rejalashtirilgan.

  “Hududning 100 nafar ixtirochi ayoli” “ haftaligi doirasida Jizzax viloyati Turizm va madaniy meros bosh boshqarmasi mutaxassislari ishtirokida  "Turizmni rivojlantirishda xotin qizlar tadbirkorlik faoliyatini tashkil etish" mavzusi doirasida seminar o'tkazildi. Seminar davomida turizm sohasida xotin qizlardan iborat tadbirkorlar soni 33 nafar ayol tadbirkor oilaviy mehmon uylari, 1 nafar hostel, 2 nafar mehmonxona tashkil etib, o'z faoliyatini olib borilayotgani haqida aytildi. Seminar ishtirokchilari tomonidan qiziqtirgan savollarga javob berildi.

Andijon viloyati turizm va sayyohlik sohasida ulkan salohiyat va imkoniyatga ega hududlardan biri hisoblanadi.

Shu bois hududda turizmni rivojlantirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar sayyohlar oqimini ko‘paytirish imkonini bermoqda.
Buni Andijon viloyatining Marhamat tumanida turizmni rivojlantirish borasida amalga oshirilayotgan ishlar misolida ko‘rish mumkin. Agar yo‘lingiz tushib, Marhamatga kelsangiz, Andijon – Marhamat avtomagistral yo‘lidan yurib, Shahrixonsoydan o‘tishingiz bilan o‘ziga xos, go‘zal manzaraning guvohi bo‘lasiz. 

Yo‘lning har ikki tomonida adirlikning quyi qismida soya-salqin choyxonalar, turizmni targ‘ib etuvchi haykal va o‘tovlarga ko‘zingiz tushadi, adirlikning eng yuqorisida esa “Marhamat” sihatgohi ana shu go‘zal manzaraga yanada ko‘rk bag‘ishlab turibdi. Ayni kunda Marhamat tumanida jami 62 ta madaniy meros ob’ekti - arxeologik, monumental, arxitektura yodgorliklari, ziyoratgoh, shuningdek, diqqatiga sazovor joylar bo‘lib, ularning aksariyati turistik yo‘nalishlarga kiritilgan. 

Tumanda ichki turizmni tashkil qilish va rivojlantirish maqsadida “Mingtepa” jamoat fondi tomonidan yo‘l bo‘ylariga 15 ta kichik turistik maskanlar barpo etish loyihasi ishlab chiqilgan. Hozirgi kunda ulardan 6 tasi foydalanishga topshirilgan. Turizm infratuzilmani rivojlantirish bo‘yicha namunaviy loyihalar asosida 9 ta yangi sanitariya-gigiyena shoxobchasi tashkil etildi, mavjud 8 tasi esa ta’mirlandi. O‘tgan yili tumanda 14 ta turistik yo‘nalishlar mavjud bo‘lgan bo‘lsa, joriy yilda ularni 18 taga yetkazish bo‘yicha ishlar olib borilmoqda. Sayyohlarga 1 ta turoperator xizmat ko‘rsatmoqda. Keyingi yillarda hashar yo‘li bilan tumandagi Xo‘jabosmon ota, Bandimozor ota, Mirishkor ota, Oqbosh ota, Boboxuroson ota ziyoratgohlari hamda Vosiliy uy-muzeyida ta’mirlash, obodonlashtirish ishlari amalga oshirildi. 

Bozorboshi mahallasida etnoturizm yo‘nalishida “Ro‘molchilik ko‘chasi” tashkil etildi. bugungi kunda tumanda turistik ob’ektlarda xizmat ko‘rsatish yo‘nalishida 2 ming 100 nafardan ziyod kishining bandligi ta’minlangan. Tumanda o‘tgan yili mahalliy va xorijiy sayyohlarga xizmat ko‘rsatish orqali turistik xizmat ko‘rsatish hajmi 1,5 barobarga ortgan. Tumandagi Xakka mahallasida 8,5 gektar maydonda barpo etilgan “Buyuk maskan” ekoturizm maskani esa har qanday sayyohga manzur bo‘lishi aniq. Umumiy loyiha qiymati 30 milliard so‘m bo‘lgan mazkur dam olish maskani bir vaqtning o‘zida bir ming nafardan ortiq odamga xizmat ko‘rsatadi. Bu yerda mehmonxona, choyxonalar, qoraqalpoq, qirg‘iz o‘tovlari, sport maydonlari, bar, kafe, sharshara, manzarali yo‘laklar barpo etildi, charxpalak, o‘ndan ortiq attraksionlar o‘rnatilgan. Maskan markazida ko‘l yaratilib, o‘rtasi orolcha qilingan. Orolchada muzqaymoq xiyoboni tashkil etilgan. Ko‘lda sayr qilish uchun bir nechta katamaranlar keltirildi. O‘ziga xos ko‘rinish va betakror dizaynga ega mazkur maskan foydalanishga topshirilishi bilan tumanga yana ko‘plab sayyohlarni jalb etish imkoni yaratiladi. 

Boboxuroson mahallasida yashovchi o‘zbek sirki, dorbozlik san’atining ustasi Yunusali G‘oziyevning xonadonida tashkil etilgan milliy etnoturizm maskani ham sayyohlar bilan hamisha gavjum maskanlardan biri hisoblanadi. Xonadon ichidan oqib o‘tuvchi ariq bo‘ylari jannatmonand bog‘ga, dam olish maskaniga aylantirilgan. Xonadonda parvarishlanayotgan ko‘p yillik ulkan daraxtlarning har biriga o‘zgacha shakl berilib, ularning ustiga, daraxt shoxlari orasiga o‘tirib, dam oladigan maxsus joylar barpo etilgan. Ushbu maskanga kelgan sayyohlar uchun "Andijon samosi" dorbozlar guruhi tomonidan dorbozlik san’ati namoyish etiladi. Shuningdek, maskanda milliy hunarmandchilik mahsulotlari ko‘rgazmasi, o‘ziga xos etno muhit yaratilgan. Ushbu maskanda bir vaqtning o‘zida 90 nafar sayyohga xizmat ko‘rsatiladi. Marhamat tumanida turizmni rivojlantirishda “Mingtepa” arxeologik yodgorligi alohida ahamiyat kasb etadi.

– Xalqimizning ko‘hna tarixini aks ettiruvchi noyob “Mingtepa” yodgorligiga nafaqat yurtimiz, balki xorijlik sayyohlarda ham katta qiziqish uyg‘otadi, – deydi "Mingtepa-madaniy meros" jamoat fondi rahbari Ortiqali Husanov. – Mingtepa xarobalari xalqimizning qadim tarixi haqida juda ko‘p ma’lumotlar beradi. Ana shundan kelib chiqib, turistlarni jalb etish maqsadida ochiq osmon ostidagi “Mingtepa” muzeyi, kutubxona tashkil etildi. Qolaversa, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018 yil 29 dekabrdagi "Mingtepa" arxeologiya merosi ob’ektini muhofaza qilish, tadqiq etish va undan oqilona foydalanish to‘g‘risida" gi qarori hamda mazkur qaror bilan tasdiqlangan "Yo‘l xaritasi" da keng ko‘lamli ishlarni amalga oshirish belgilangan. Biroq, mazkur ishlarning bajarilishi koronavirus pandemiyasi munosabati bilan o‘z vaqtida bajarilmadi. bugungi kunga kelib ham qaror ijrosini ta’minlash e’tibordan chetda qolmoqda. 

Qaror bo‘yicha "Mingtepa" arxeologiya merosi ob’ektini muhofaza qilish va tadqiq etish markazi binosini qurish uchun 1,14 gektar, muhofaza hududi uchun esa 2,4 gektar yer maydoni ajratildi. Qurilish ishlari esa haligacha boshlangani yo‘q. Bundan tashqari, hujjatda turistlar, tashrif buyuruvchilar uchun qulay sharoitlar yaratish, tarixiy ko‘rinishni saqlagan holda ob’ektning muhofaza etiladigan hududidan tashqarida zamonaviy dam olish maskanlari tashkil etish, "Jingirtepa", "Toshtepa" arxeologiya ob’ektlariga olib chiquvchi yo‘lni piyodalar uchun moslashtirish singari qator vazifalari ham belgilangan. Biroq, mazkur ishlarning bajarilishini ham ko‘ngildagidek, deb ayta olmaymiz. Taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, belgilangan ishlarni amalga oshirish bilan bog‘liq hujjatlar ishlab chiqilgan, hozirda ular Andijon viloyati Madaniy meros boshqarmasi qoshidagi Ilmiy-maslahat kengashi tomonidan ko‘rib chiqilmoqda. Tuman hokimligi, boshqa mas’ul va mutasaddi tashkilotlar Vazirlar Mahkamasining yuqorida qayd etilgan qarori ijrosi bo‘yicha amaliy ishlarni boshlaydi, deb umid qilamiz.

Marhamat tumanida o‘nlab ziyoratgohlar borki, ularga nafaqat Andijon, balki respublikamizning boshqa viloyatlari, qo‘shni Qirg‘iziston Respublikasidan ham ko‘plab sayyoh va ziyoratchilarni jalb etish mumkin. O‘tgan yili tumanga 115 ming 200 nafar sayyoh va ziyoratchi tashrif buyurgan bo‘lsa, joriy yilda ularning sonini yanada oshirish ko‘zda tutilgan. 2022 yilda tumanda bir vaqtning o‘zida 160 nafar mehmonni qabul qilish imkoniyatiga ega qator mehmon uy, oilaviy mehmonxona va xostellar tashkil etilishi belgilangan. Masalan, Mirishkor mahallasida umumiy qiymati 3 milliard so‘mga teng 60 o‘rinli o‘ziga xos uslubda mehmon uylar barpo etildi. Yil oxiriga qadar mavjud ziyoratgohlarga olib boruvchi yo‘l ko‘rsatkichlari to‘la o‘rnatiladi. Shuningdek, To‘rabobo, Mulla to‘ychi, Oqto‘nli ota va Mahdum Vosiliy ziyoratgohlari ta’mirlanadi.

Tumandagi ziyoratgohlarda WI-FI zonalari yaratiladi. Joriy yilda ana shu ishlarni amalga oshirish hisobiga tumanda turizm rivojlanadi, sayyohlar oqimi esa yanada ortadi.

 Накануне саммита глав государств Центральной Азии состоялась неформальная встреча Президента Узбекистана Шавката Мирзиёева, Президента Казахстана Касым-Жомарта Токаева и Президента Кыргызстана Садыра Жапарова.

Samarqand viloyatida 12 ta ekoturizm, 3 ta etnoturizm, 5 ta ekstremal turizm yo‘nalishi sayyohlarga xizmat ko‘rsatmoqda. Shuningdek, Orzu Mahmudov ko‘chasida gastronomik turizm yo‘nalishidagi xizmat ko‘rsatish shoxobchalari samarali faoliyat yuritmoqda. Noan’anaviy turizm yo‘nalishlarining rivojlanishi mamlaktimizga tashrif buyuruvchi sayyohlar soni ko‘payishiga xizmat qilmoqda. Viloyat turizm va madaniy meros boshqarmasi tomonidan yangi tashkil etilgan turizm xizmatlari hamda Urgut va Kattaqo‘rg‘on tumanlaridagi cho‘milish joylari faoliyati bilan tanishish maqsadida uyushtirilgan press-tur davomida ommaviy axborot vositalari vakillari bunga guvoh bo‘ldi.

Kattaqo‘rg‘on va Qoratepa suv omborlari hududida tashkil etilgan dam olish maskanlari mahalliy turistlardan tashqari, xorijliklarni ham o‘ziga jalb qilmoqda.

– bugungi kunda turizmni rivojlantirishning eng muhim sharti qonun doirasida tashrif buyurayotgan sayyohlarga barcha sharoitlarni yaratishdan iborat, – deydi viloyat turizm va madaniy meros bosh boshqarmasi boshlig‘i o‘rinbosari Dilshod Narziqulov. – Shuni inobatga olgan holda viloyatimizda sayyohlarning talab va istaklariga mos tarzda yangi yo‘nalishlarni tashkil etish ishlari samarali davom etmoqda. Birgina joriy yilning o‘tgan davrida 14 ta mehmonxona, 28 ta mehmon uylari faoliyati yo‘lga qo‘yilib, turoperatorlar soni 10 taga oshdi. Viloyatimizga tashrif buyurgan sayyohlarga nafaqat tarixiy obidalarni, balki tabiat qo‘ynida hordiq chiqarish, milliy urf-odat va an’analarimiz bilan tanishish, milliy taomlardan bahramand bo‘lish imkoniyatini yaratish orqali ularning sayohati davomiyligini oshirishga harakat qilyapmiz.

Kattaqo‘rg‘on va Qoratepa suv omborlari hududida tashkil etilayotgan plyaj zonalarning faoliyat boshlanganligi turistlar oqimini sezilarli oshishini ta’minlamoqda. Press-tur ishtirokchilari dastlab Kattaqo‘rg‘on tumanida bo‘lib, tumanda turizmni rivojlantirish borasida amalga oshirilayotgan ishlar bilan yaqindan tanishdi. Ko‘pchilikka ma’lum, tumanda tibbiyot turizmi ancha rivojlangan. “Ergash ota” shifo maskaniga xorijdan ko‘plab mehmonlar keladi. Ushbu shifo maskani joylashgan hududda faoliyat boshlagan “Nurafshon” mehmonxonasi 30 o‘ringa mo‘ljallangan. Mehmonxona joylashgan “Qozoqovul” qishlog‘idan Kattaqo‘rg‘on suv ombori hududida tashkil etilgan dam olish maskanlarigacha bo‘lgan masofa 15 kilometr. Ushbu mehmonxona faoliyat boshlaganiga endigina bir oy bo‘lgan bo‘lsa-da, shu vaqt oralig‘ida 100 nafardan ortiq mehmonga xizmat ko‘rsatildi.

– Mehmonxonaning umumiy loyiha qiymati 3 milliard so‘mni tashkil qiladi, – deydi “Gulazizam servis” MCHJ rahbari Shamshod Uzoqov. – Xalq bankidan bir milliard so‘m kredit olib faoliyatimizni boshlagan edik. bugungi kungacha binodagi qo‘shimcha xizmat ko‘rsatish shoxobchalari bilan birga 1 milliard 800 million so‘m qiymatidagi ishlar amalga oshirildi. Mehmonxona tumanda tashkil etilishi rejalashtirilayotgan turizm klasteri faoliyatini inobatga olgan holda bunyod etildi. Rejaga muvofiq, tashrif buyuruvchilarga sihatgohdan tashqari plyaj zonalarda hordiq chiqarish, tumanimizning tog‘li hududlarida tashkil etilayotgan ekoturizm majmualarida dam olishni o‘z ichiga olgan tur paketlar ishlab chiqiladi.

Kattaqo‘rg‘on suv ombori hududida tashkil etilgan plyaj zonalarida cho‘milish, qayiqlarda sayr qilish xizmatlari yo‘lga qo‘yilgan. Ayni paytda hududda o‘nga yaqin tadbirkor tomonidan tashkil qilingan dam olish maskanlari faoliyat yuritmoqda. Tuman hokimligi mas’ullarining ta’kidlashicha, hududning tasdiqlangan rejasiga muvofiq, dam olish maskanlari soni o‘n beshtaga yetkaziladi. Har bir dam olish maskani o‘ziga xos xizmat turlari bilan sayyohlar e’tiborini jalb qiladi. Xususan, “Oshin ona” nomli dam olish maskani press-tur ishtirokchilari e’tiborini tortdi.

– Ko‘pchilik tashqi ko‘rinishim, tinimsiz mehnat qilishimga qarab mashhur kinofilm qahramoni Oshinga qiyoslab, shunday laqab qo‘yishgan, hatto nabiralarim ham o‘z ismimni unutib, Oshin ona deb murojaat qiladi, – deydi tadbirkor Xayriniso Boboqulova. – Shu tufayli dam olish maskanimizning nomi ham shunday ataldi. Aslida tadbirkorlik faoliyatimni umumiy ovqatlanish shoxobchasi tashkil qilib boshlaganman. Asosan baliq pishirish bilan shug‘ullanamiz. Mo‘’jaz oshxonamizni yurtimizni turli burchaklaridan izlab keluvchilar bor. Ushbu hududda dam olish markazlari tashkil qilinishi eshitib, o‘z taklifimni tuman hokimligiga bergandim. Mana bugun faoliyatimizni boshlab, 60-80 kishiga xizmat ko‘rsatish imkoniga ega dam olish maskanini ishga tushirdik. Ayni paytda viloyatimizdan tashqari Qashqadaryo, Navoiy, Buxoro viloyatlaridan ham dam oluvchilar kelmoqda. Kelgusida sharoitlarni yanada yaxshilab, qo‘shimcha xizmat turlarini oshirishni maqsad qilganmiz.

Urgut tumanining Qoratepa suv ombori hududida “Tourist SKD” mas’uliyati cheklangan jamiyati tomonidan tashkil qilingan xizmat ko‘rsatish va dam olish maskani ham sekin-asta sayyohlar bilan gavjumlashmoqda. Umumiy maydoni 2 gektarni tashkil etuvchi dam olish maskanining umumiy loyiha qiymati 17 milliard so‘m.

– bugungi kungacha 3 milliard so‘mlik ish bajarildi, – deydi tadbirkor Sherzod Rofiyev. – Loyiha bo‘yicha hududda yigirmaga yaqin 3 sotixli mehmon uylari bunyod etilishi belgilangan. Ayni paytgacha 9 tasi qurilib, binolarni pardozlash, ichki ta’mirlash ishlari davom etmoqda. bugungi kundagi muhim ishlarimizdan biri asosiy yo‘ldan dam olish maskanigacha bo‘lgan 1,5 kilometr ichki yo‘lni asfalt qilishdan iborat. Hudud M-39 avtomagistrali yonida joylashgan. Shuningdek, yonimizda Teshiktosh tabiat mo‘’jizasi ekoturizm ob’ekti bor. Shu bois tashrif buyuruvchilar ko‘pchilikni tashkil qiladi. Muhimi, yetarli sharoitni yaratishimiz kerak. Hozirda faqatgina qayiqlarda suzib sayohat qilish, belgilangan hududda cho‘milish xizmatlari yo‘lga qo‘yilgan. bugungi kunda sayyohlar soni 100 nafardan ortiqni tashkil qilmoqda. Mehmon uylarini ishga tushirsak sayyohlar soni yanada ortadi.

Ommaviy axborot vositalari vakillari sohadagi kelgusi istiqboldagi rejalar, suv havzalarida xavfsizlikni ta’minlash, yangi xizmat turlari bo‘yicha o‘zlarini qiziqtirgan savollariga mas’ullardan batafsil javob oldi.

По данным ЦБ, иностранцы открыли в Узбекистане 15 тыс. банковских карт. Ранее стало известно, что страна стала лидером по спросу на «карточные туры» из России:

Ранее писал Spot, Узбекистан стал самой популярной страной у граждан России, желающих оформить банковскую карту Visa или Mastercard.

На сегодняшний день всего нерезидентами открыто 97 тыс. банковских карт, из которых около — 90 тыс. — карты международных платежных систем (Visa, Mastercard и другие).

Об этом стало известно в ходе пресс-конференции в Центральном банке в четверг, 21 июля, передает корреспондент Spot.

«При этом во втором квартале было открыто 15 тыс. [валютных] карт», — отметил председатель правления ЦБ Мамаризо Нурмуратов.

Он также добавил, что каждый квартал количество банковских счетов, открытых нерезидентами Узбекистана, растет на 15−20%. Во втором квартале их число увеличилось на 47 тыс. и достигло 169 тыс.

«Наш анализ показал, что их [счетов] основная часть, приходится на граждан Украины, России, Белоруссии, приехавших в Узбекистан в связи с началом „спецоперации“. По состоянию на 1 июля на счетах граждан России имеется $115 млн», — заявил глава регулятора.

«Указанная выше сумма и другие [аспекты] — еще одно доказательство, что у нас нет серьезных проблем», — подчеркнул Нурмуратов, комментируя сообщения о возможных для банков рисках в связи с открытием карт гражданам подсанкционных государств, включая факты отмывания нелегальных средств.

На фоне санкций против банковской отрасли России, введённых после начала боевых действий в Украине, Visa и Mastercard сначала отключили от систем подсанкционные банки, а с 11 марта — и вовсе перестали работать в России.

За ними последовали другие международные платёжные системы — карты, выпущенные ими ранее, работают только внутри России. Негласно ограничила работу с российскими банками и UnionPay.

В этой ситуации российские туроператоры начали предлагать туры в Ташкент за банковскими картами. Первопроходцем в этом деле стал «Веди Групп». Уже в апреле отмечался высокий спрос на узбекистанское направление, включая «карточные туры».

Ранее Spot писал, что ВТБ запустит переводы в Узбекистан и другие страны по номеру карты.

«Чхусок» — это добрый праздник сбора урожая, двери которого открыты для всех. В этом году корейская диаспора Узбекистана планирует отметить его с большим размахом. Фестиваль пройдет на территории Дворца корейской культуры и искусств в Ташкенте и вместит несколько тысяч участников и гостей.

Во время фестиваля «Чхусок» ташкентцы смогут познакомиться с корейской культурой и кухней. Для гостей на сцене будут выступать музыкальные коллективы и певцы, будут показаны танцевальные номера и проведены мастер-классы, состоятся лотереи, аукционы и конкурсы. В 18:00 начнется гала-концерт.

В программе конкурса состоится дефиле участниц в национальных костюмах ханбок. По завершении конкурса все желающие смогут сфотографироваться с участницами. Вход на финал будет платным в благотворительных целях, стоимость билетов от 50 до 150 тысяч сумов.

«Мы хотим, чтобы праздник “Чхусок” стал традицией и каждый год все народы Узбекистана собирались у нас в гостях в конце сентября. Приходите к нам в гости. Мы будем очень рады вам», - говорит Андрей Югай.

Генеральный спонсор фестиваля - YAPONAMAMA.

Фестиваль «Чхусок» проходит при поддержке Клуба корейских бизнесменов Koryoin, компании Italheat, суши-бара Kaizen, сервиса «Несу Куксу», кафе Mayor Tayor, компаний ProMebelHome, E.R.Stroy и Gruzovichkof.